Sunday, October 20, 2013

สร้างสารแห่งความสุขให้ลูกขวบแรก




        ความสุขของพ่อแม่ทุกคนก็คือได้เห็นลูกน้อยมีความสุข ซึ่งคุณคือคนสำคัญที่จะทำให้ลูกหลั่งสารแห่งความสุข (เอ็นดอร์ฟิน) ออกมาค่ะ นอกจากจะทำให้ลูกมีใจที่เป็นสุขแล้ว ยังช่วยเสริมสร้างพัฒนาการให้กับลูกได้ดีด้วยค่ะ

สารเอ็นดอร์ฟินน สารแห่งความสุข

         Endorphins (เอ็นดอร์ฟิน) คือ สารที่มีคุณสมบัติคล้ายฝิ่นซึ่งพบอยู่ในร่างกายของเรา ถือว่าเป็นสารประเภทเดียวกันกับสารเสพติด เช่น มอร์ฟีนและเฮโรอีนที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้นมาค่ะ โดยร่างกายของเราจะสร้างสารเอนดอร์ฟินได้มาจาก 2 ทาง คือ

1. สร้างจากต่อมภายในร่างกาย เช่น

         ต่อมใต้สมองและต่อมหมวกไต จากนั้นจะหลั่งสารนี้เข้าสู่กระแสเลือดเพื่อส่งไปตามอวัยวะทั่วร่างกาย เช่น หัวใจ ตับอ่อน ไต ระบบทางเดินอาหาร และยังพบที่รกด้วย โดยสารเอ็นดอร์ฟินจะทำหน้าที่คล้ายฮอร์โมนทั่วไป ซึ่งหน้าที่ยังไม่ทราบแน่ชัดนัก มีทั้งไปเพิ่มและลดการทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น ทั้งเพิ่มและลดการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด ลดอัตราการหายใจ ลดการทำงานของทางเดินอาหารรวมทั้งเพิ่มและลดความอยากอาหาร เป็นต้น

2. สร้างขึ้นได้เองในสมอง มี 2 บริเวณในสมอง คือ

         สมองส่วนที่เรียกว่า Arcuate uncleus (อาร์คิวเอท นิวเคลียส) อยู่ด้านล่างของ Hypothalamus (ไฮโปธาลามัส) และสมองส่วน Nucleus of Solitary tract (โซลิทารี นิวเคลียส) อยู่ในก้านสมอง โดยเซลล์ประสาททั้งสองบริเวณนี้จะสร้างสารเอ็นดอร์ฟินส่งต่อไปยังสมองส่วน อื่น ๆ เพื่อทำหน้าที่ควบคุมการทำงาน ของเซลล์ประสาทในบริเวณนั้น ๆ

หน้าที่ของสารแห่งความสุข

         สารเอ็นดอร์ฟินมีหน้าที่สำคัญค่ะ เช่น เมื่อเกิดอาการบาดเจ็บจะช่วยทำให้รู้สึกชาและลดความเจ็บปวดลงได้ค่ะ เมื่อเราเครียดสารเอ็นดอร์ฟินจะหลั่งออกมาพร้อมกับฮอร์โมนเครียด ช่วยให้เราผ่อนคลาย ลดความวิตกกังวลและความเครียดค่ะ

         นอกจากนี้ยังทำให้เรารู้สึกสบายและมีความสุข มีงานวิจัยพบว่าสารเอ็นดอร์ฟินจะหลั่งมากขึ้นเมื่อมีความรัก เมื่อได้หัวเราะ นวดลูบสัมผัสผิวกาย และการออกกำลังกาย เป็นต้น

เอ็นดอร์ฟินหลั่ง หนูมีความสุขและพัฒนาการดี

         ข้อมูลจากงานวิจัยพบว่าสารเอ็นดอร์ฟินเป็นสารที่มีคุณสมบัติในการเสริมพลังด้านบวก (Positive reinforcement) โดยปริมาณของสารเอ็นดอร์ฟินในพลาสมามีความสัมพันธ์กับความรู้สึกสบาย รู้สึกมีความสุข อารมณ์ดี และการมีสุขภาพดี

         คุณพ่อคุณแม่จึงมีบทบาทสำคัญในการเลือกสิ่งแวดล้อมให้ลูกจัดกิจกรรมให้ลูกได้ทำร่วมกับพ่อแม่อย่างมีความสุข ให้ลูกได้ซึมซับความสุขสงบจากธรรมชาติ จากสิ่งแวดล้อมภายในบ้าน และลูกจะค้นพบความสุขจากภายในตัวลูกเอง ด้วยการเลี้ยงดูอย่างใกล้ชิดให้ความรัก ให้ความอบอุ่น มีกิจกรรมทำร่วมกันในครอบครัวอย่างสม่ำเสมอเพียงเท่านี้สารเอ็นดอร์ฟินก็ หลั่งออกมากเลยค่ะ เด็กที่อยู่ท่ามกลางครอบครัวที่มีความสุขจะมีความภาคภูมิใจในตนเองไม่รู้สึก ว่าตัวเองขาดความรักความอบอุ่นค่ะ

กิจกรรมเสริมสร้างความสุขให้ลูกน้อย

         สำหรับลูกวัยแรกเกิดถึงขวบปีแรก ลูกจะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการนอนสลับกับการตื่นมากินนมและเล่นเพียงช่วงสั้น ๆ คุณแม่สามารถใช้เวลาช่วงที่ให้นมลูกสบตา ยิ้ม พูดคุย ร้องเพลง และเล่านิทานให้ลูกฟัง ลูบสัมผัสไปตามเนื้อตัวของลูก เพราะการสัมผัสผิวกาย การกอดและการนวดตัวลูกเป็นอีกวิธีที่ทำให้ลูกรู้สึกสบายอบอุ่นใจ มีความสุขและสร้างความผูกพันระหว่างคุณพ่อคุณแม่กับลูกน้อยด้วยค่ะ

         ขณะทำกิจกรรมกับลูกคุณแม่อาจเปิดเพลงบรรเลงเบา ๆ เพื่อให้ลูกรู้สึกสงบและผ่อนคลาย สำหรับลูกวัยนี้ ความรักของคุณพ่อคุณแม่ที่สื่อไปถึงลูกน้อยผ่านการเลี้ยงดู เป็นสิ่งสำคัญในการกระตุ้นสารแห่งความสุขให้หลั่งในสมองของลูก ทำให้ลูกมั่นใจว่าเขาเป็นที่รักของทุกคนในครอบครัว

กระตุ้นพัฒนาการ เพิ่มพลังสมอง

         การกระตุ้นพัฒนาการให้ลูกน้อย ทั้งการที่ลูกได้เคลื่อนไหวได้เล่น ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ หรือกระทั่งการเลี้ยงดูในสิ่งแวดล้อมที่กระตุ้นการเรียนรู้ ล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มพลังให้สมองลูกทั้งนั้นค่ะ เพราะกิจกรรมเหล่านี้จะทำให้สมองหลั่งสารจำพวก Neurotrophic Factors (นิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์) ซึ่งมีด้วยกันหลายตัว เช่น Neurotrophin (นิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์), BONF (Brain Derved Neurotrophic Factor), Nerve Growth Factor (เนิฟโกรว์ธ แฟกเตอร์) สารเหล่านี้เปรียบเสมือนสารอาหารที่หล่อเลี้ยงเซลล์ประสาท มีความสำคัญอย่างมากในช่วงที่สมองกำลังพัฒนา โดยจะทำหน้าที่กระตุ้นให้มีการสร้างเซลล์ประสาท เพื่อป้องกันการตายของเซลล์ประสาท กระตุ้นให้เซลล์ประสาทแตกแขนงยืดยาวออก กระตุ้นการงอกของปลายประสาท เป็นต้น

         สาร นิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์ ไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำให้เกิดความสุขค่ะ แต่จะเกี่ยวข้องกับความจำและการเรียนรู้ เมื่อลูกมีความสุขก็จะทำให้สมองหลั่งสารนิวโรโทรฟิค แฟกเตอร์ออกมาเพิ่มขึ้น ทำให้ความจำและการเรียนรู้พัฒนามากขึ้นด้วยค่ะ

         เห็นแล้วใช่ไหมคะว่าความสุขมีประโยชน์มหาศาลจริง ๆ

แหล่งที่มา  http://women.kapook.com/view9308.html, รักลูก
ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ต

No comments:

Post a Comment